Cyfiawnder i Ddioddefwyr Llifogydd

Ar nos Chwefror 15fed 2020 cafodd rhannau helaeth o RhCT eu taro gan Storm Dennis.

Roedd Storm Dennis yn storm wynt Ewropeaidd a ddaeth, ym mis Chwefror 2020, yn un o'r seiclonau allwthiol dwysaf a gofnodwyd erioed, gan gyrraedd isafswm pwysau canolog o 920 o filibarau (27.17 modfedd o arian byw) [https://en.wikipedia.org/wiki/Storm_Dennis]

Storm Dennis

 

Ar draws RhCT, roedd dros 1,000 o eiddo wedi dioddef llifogydd.  Yn Etholaeth Pontypridd, dioddefodd trigolion Pontypridd, Trefforest a Ffynnon Taf lifogydd eithafol.

Berw Road

Roedd y difrod yn helaeth i dai, busnesau a seilwaith trafnidiaeth.

Car by River

Cafodd yr Awdurdodau eu llethu gan faint y llifogydd a chanolbwyntiodd ar alwadau lle'r oedd bywyd mewn perygl.

fire engine


Roedd Heledd Fychan, cynghorydd Plaid Tref Pontypridd yn y fan a'r lle o ddechrau'r bore ac yn helpu trigolion i gyrraedd diogelwch.

Adroddwyd yn eang am effaith y storm ar deledu, radio, ar-lein ac mewn papurau newydd.  Gyda llawer yn cynnwys fideos o'r bobl yr effeithiwyd arnynt.

https://www.walesonline.co.uk/news/local-news/storm-dennis-rct-repair-funds-17767305


Ymunodd y Cynghorydd Heledd Fychan â llawer o wirfoddolwyr eraill o bob rhan o'r ardal i wirfoddoli mewn Canolfan Gymunedol leol, gan ddarparu bwyd a dosbarthu dillad ac eitemau eraill a roddwyd gan bobl ar draws RhCT, Cymru a thu hwnt.

 

Trallwn Community Centre


Ond roedd cwestiynau hefyd yn cael eu gofyn ynglŷn â pham roedd y llifogydd mor helaeth. Dyma ychydig o'r cwestiynau hynny.

 

A wnaeth torri'r coed yn y goedwig gyfrannu?

A gynhaliwyd y cylfatiau'n iawn?

A fu gormod o adeiladu ar orlifdiroedd?

Pam nad oedd rhai pympiau i'w gweld yn gweithio?

Roedd sibrydion yn dweud bod y cronfeydd dŵr uwchben Merthyr wedi gorfod rhyddhau dŵr gan eu bod yn agos at gael eu torri.

Pam yr oedd yr awdurdodau i bob golwg mor ddi-barod ac araf i ymateb?

 

Hyd heddiw nid yw'r cwestiynau hynny wedi'u hateb.


Mae Plaid Cymru wedi bod yn flaenllaw wrth bwyso am atebion i'r cwestiynau hyn a mwy.  Maen nhw  wedi galw am Ymchwiliad Annibynnol.


Dechreuodd y Cynghorydd Fychan ddeiseb a dderbyniodd dros 5,000 o lofnodion. Mae'r ddeiseb hon yn golygu y bydd Senedd Cymru yn trafod y mater ym mis Rhagfyr 2020.

bbc senedd debate

Cyflwynodd y Cynghorydd Fychan gynnig hefyd i gyfarfod Llawn o Gyngor Rhondda Cynon Taf. Ar 25 Tachwedd, pleidleisiodd Cyngor RhCT yn erbyn cynnal Ymchwiliad Annibynnol, a fyddai wedi archwilio ymatebion pob awdurdod, gan gynnwys RhCT.

 

Gallwch ddarllen y cynnig a'r ffordd y cafodd ei ddiwygio gan Gynghorwyr Llafur yma:

 

Ar adeg ysgrifennu hwn nid oes fideo o'r cyfarfod hwn ar gael ar wefan y Cyngor. Pan fydd y fideo ar gael gallwch wylio i weld a bleidleisiodd eich cynghorydd o blaid neu yn erbyn Ymchwiliad Annibynnol.


Diweddariad - Ionawr 2021 - Diweddariad

Cydymdeimlo'n fawr gyda cymunedau ledled Cymru sydd wedi dioddef llifogydd eto. Mae'n warthus bod Llywodraeth Cymru wedi gwrthod ymchwiliad annibynnol, fel y gwnaeth ein Aelod Seneddol a'n Aelod o'r Senedd, gan fod angen i ni ddysgu gwersi o lifogydd blaenorol i ddeall y perygl o lifogydd yn y dyfodol er mwyn sicrhau ein bod yn buddsoddi mewn mesurau atal llifogydd. Byddaf yn parhau i ymgyrchu dros gyfiawnder i'r rhai yr effeithiwyd arnynt, ac rwy'n falch bod Plaid Cymru wedi ymrwymo i ymchwiliad os ydym yn arwain Llywodraeth nesaf Cymru.


Diweddariad - Mawrth 2021 - Diweddariad

Heddiw, ymunodd Leanne Wood AS ac Adam Price AS â mi ym Mhontypridd i gyhoeddi ymrwymiad y blaid i fuddsoddi £500m mewn mesurau atal a lliniaru llifogydd, yn ogystal ag ymchwiliad annibynnol i lifogydd 2020 os caiff y Blaid ei hethol i lywodraethu Cymru ar 6 Mai.

 


Gweithredwch  Heddiw

Os ydych chi, fel ninnau, eisiau gweld atebion i'r cwestiynau a godwyd:

 

  1. lobïwch eich Aelod o'r Senedd - gallwch ddod o hyd i'w manylion yma.
  2. E-bostiwch, trydarwch,  anfonwch lythyr at eich Aelod o'r Senedd yn eu hannog i gefnogi Ymchwiliad Annibynnol.
  3. Llofnodwch ein deiseb yma.

Mae hyn yn dechrau gyda chi

Ganddyn nhw mae'r arian, ond gennym ni mae'r bobl. Os yw pawb sy'n ymweld â'r wefan hon yn ymuno â'n symudiad yna does dim na allwn ei gyflawni.