Ail ffurfio democratiaeth

Jess_Blair_speaking_reshaping_democracy_otley_arms_small.jpgCynhaliwyd cyfarfod yn yr Otley Arms, Trefforest ddydd Mercher diwethaf (Medi 27ain) i drafod sut y gellid mynd ati i wella’r ffordd rydym yn defnyddio democratiaeth.

Cyflwynwyd deddf newydd eleni, sef Deddf Cymru 2017. Mae’r ddeddf hon yn golygu y gallwn ddewis y modd rydym yn cynnal etholiadau yng Nghymru. Mae’n cynnwys etholiadau i Gynulliad Cenedlaethol Cymru, cynghorau sir, cymuned a chynghorau tref.

Dywedodd Jess Blair, Cyfarwyddwr Cymdeithas Diwygiad Etholiadol Cymru;

“mae gyda ni ddigonedd o gyfleoedd yng Nghymru ar hyn o bryd i drafod sut i fynd ati i greu democratiaeth unigryw.

Mae’r noson hon wedi bod yn fuddiol i drafod y mater gyda phreswylwyr lleol. Mae Cymdeithas Diwygiad Etholiadol Cymru wedi bod yn gweithio ar brosiect o’r enw “Lleisiau Coll” sy’n ymgynghori â phobl nad sy’n pleidleisio neu’n pleidleisio o bryd i’w gilydd.

Mae yna lawer o ddiddordeb ym mysg y cyhoedd yn y materion sy’n effeithio arnynt yn lleol, ond mae gwleidyddiaeth yno’i hun yn fater gwahanol.

Mae hi’n dda bod yn etholaeth Pontypridd I gael trafodaeth gyda phobl leol ac i edrych yn fanwl sut y gallwn ymdrin â democratiaeth yn wahanol”.

Dywedodd Llefarydd Cabinet yr Wrthblaid dros Lywodraeth Leol, Siân Gwenllïan, A.C. Arfon:

“Mae’n bwysig inni fynd y tu fas i Gaerdydd - mae peryg inni fod yn rhy ynysig ym Mae Caerdydd.

Mae diwygio’r system etholiadol yn hanfodol i ddyfodol democratiaeth. Gellir gwneud cymaint i ail gynnau diddordeb pobl yn y modd rydym yn pleidleisio mewn etholiadau; faint o bobl sy’n ymddiddori a hefyd oedran pleidleisio’r tro cyntaf.

Mae wedi bod yn ddefnyddiol i gael ymateb pobl yr ardal. Mae’r system Bleidlais Drosglwyddadwy Unigol yn ffordd o wneud i bob pleidlais gyfrif. Mae pobl yn teimlo nad yw eu pleidlais y ‘cyntaf i’r felin’ yn cyfrif.

Mae unrhyw ffordd i geisio creu cyfundrefnau tecach yn werth ei ystyried gan ddiystyru’r pleidiau dominyddol fyddai’n gofidio i weld newid yn eu hardaloedd a gweld pleidiau eraill yn ymddangos. Nid yw hyn yn rheswm am wneud dim ynghylch y mater oherwydd mai testun tegwch yw hwn a modd o adfywio’n democratiaeth”.

Ychwanegodd Cynghorydd Rhondda Cynon Taf Danny Grehan, oedd yn cadeirio’r cyfarfod:

“Pan dw i wedi bod yn curo drysau am flynyddoedd yn Nhonyrefail mae pobl yn dweud nad ydynt yn teimlo fod eu pleidlais yn cyfrif fawr ddim; a hwn yw’r rheswm pam nad oes llawer yn pleidleisio.

Mae gyda ni wendid yn ein democratiaeth a’r unig ffordd i fynd i’r afael â’r diffyg yw diwygio’r gyfundrefn ddemocrataidd sydd gyda ni.

Mae addysg wleidyddol ynghylch system newydd yn hanfodol, a dw i’n siŵr y byddai pobl yn croesawu cyfundrefn a honno’n gwrando arnynt”.

Mae Llywodraeth Cymru’n ymgynghori ar: sut mae democratiaeth yn gweithio yng Nghymru, sut mae pobl yn dod yn gymwys i bleidleisio, sut y gwnânt ymarfer eu hawl i bleidleisio a sut mae etholiadau’n cael eu trefnu.

Mae’r ymgynghoriad Cymreig yn dod i ben ar Hydref 10fed, 2017 a gallwch ysgrifennu at:

Democratiaeth Llywodraeth Leol,

Llywodraeth Cymru,

Parc Cathays,

Caerdydd

CF10 3NQ

Neu ebostio - RLGProgramme@wales.gsi.gov.uk


Byddwch y cyntaf i wneud sylw

Edrychwch yn eich e-bost am ddolen i fywiogi eich cyfrif.

Mae hyn yn dechrau gyda chi

Ganddyn nhw mae'r arian, ond gennym ni mae'r bobl. Os yw pawb sy'n ymweld â'r wefan hon yn ymuno â'n symudiad yna does dim na allwn ei gyflawni.